HARPA – STÖÐUTAKA Í DES 2010

 Allt frá ársbyrjun 2008 var ljóst að Portus ehf var févana fyrirtæki á þrotaleið.  ÍAV var líka í baslinu. Þá átti Landsbankinn sjálfur að vera kominn í þrotameðferð skv. nýlegu norsku rannsóknarmati. Óreiðuframkvæmdin við Hörpusmíði lafði á lyginni allt til ársloka 2008, endurhófst í mars 2009 í sama farvegi að fenginni ábyrgðartöku stjórnvalda. (1******)-verktaki Hörpu, ÍAV var þrotalýstur ári síðar. Opinber tilsjónaraðili með Hörpusmíði frá upphafi gerðist samvirkur samstarfsaðili eigenda og verktaka frá sama tíma. Sömu aðilar stýra ennþá framvindunni nú, árið 2110 .

Enn stendur Harpa ófokheld og mun það ástand vara til haustsins 2011. Reyna á að vígja ráðstefnusal  í húsinu í maí 2011, eftir 90 virka vinnudaga,  en húsið átti áður að standa fullgert í nóvember 2009. Enginn þorir nú að spá um hvenær húsið telst fullgert. Útlagður kostnaður tengdur Hörpusmíði er nú metinn að verði 20 milljarðar umfram umsamið áætlað smíðaverð ÍAV 2006/ 2007, var þá 12.5ma. Ekki finnast dæmi um fermetraverð (yfir 1m.kr/fm) sem kemst í  hálfkvisti við fm. verð Hörpu, hérlendis.

 Enginn hefur þorað að meta til fjár allt Austurhafnarumstangið, hversu nálægt 40 milljörðum það mun kosta, ef allt er meðreiknað, t.d. óbeint framlag Faxaflóahafna og borgar, lóðaframlag, niðurrif  húsa , frágangsmálefni, bílahús Hörpu, stjórnunarkostnaður  o.fl. ofl.

Stórskaði varð vegna þess að skipulega var leynt rugli, breitt yfir Hörpuóreiðuna, þegar tilefni var til endurskipulagningar. Afdankaðar viðskiptahugmyndir og gölluð húshönnun miðað við ný rekstrarplön áttu auðvitað að leiða til umbyltingar á húsasmíðinni. Tilefnið gafst í ársbyrjun 2008 og enn frekar við heljarhrunið 2008. Endurkipulagning átti að vera forsenda opinberrar yfirtöku í febrúar 2009, en svo fór ekki.  Þá var fjármálahliðin falin í svartaskógi, þar sem hún er ennþá.

Mjög mörgum var ljóst í hvert óefni Hörpusmíð stefndi frá haustdögum 2007, ársbyrjun 2008.  Formlega var Hörpu þá enn ætlað að verða einkaeign Portus en byggð fyrir almannaskuldbindingar ríkis og borgar.  Einkaeignarformið gerði öll afskipti ókleif, gagnrýni eða kröfur um upplýsingar. Harpa var þá dulið einkamál.

   Við heljarhrunið 2008 áttu allar þessar forsendur að breytast. Eftir það varð ljóst að Harpa gat ekki orðið þjóðargjöf til Portus, því þeir voru gjaldþrota skaðvaldar lýstir. Þá varð og ljóst að allar fyrri rekstarforsendur reyndust vera út í hött, nýjar notkunarhugmyndir ættu að breyta m.a. innri umgjörðinni. Ráðrúm gafst til að endurmeta t.d. ofurdýra, 4 mill-jarða, ytri glergjörð Hörpu, sem þá var á hönnunarstigi ennþá. Ofurstærð hússins sker í augu.

Örvæntingarstarf er nú unnið við ímyndarbreytingu á ráðstefnuhúsinu Hörpu, sem hannað var í þágu nú gjaldþrota bólu, hugsað til arðbærra útleiguviðskipta, með ráðstefnu-hald að viðmiði.  Auðvitað verður aðalvanköntum hússins nú ekki breytt, en reyna á að að-laga það að m.a. fjölþættum tónlistarþörfum (!)

1800 sæta stórsalur hússins hefur 300 sæti að baki sviðs (!) sem gerir allt umhverfið bjánalegt. Spurn er hvort glæsiveitingastaðir og koníakstofur í hrönnum eiga erindi í húsið og viðskiptafundaherbergin öll. Stórir aukasalir hússins hafa birst sem hrákahönnun að svo komnu, eigi þeir að nýtast til menningar.

Opinber tilsjónaraðili með Hörpusmíði frá upphafi gerðist samvirkur samstarfsaðili eigenda og verktaka frá sama tíma. Þótt árekstur sé nú augljós milli Hörpuveruleika og notkunarhugmynda um húsið, er varla við arkitekta Hörpu að sakast. Formúla þeirra var sköpuð af bólu í upphafi. Formúlan stendur óbreytt í desember 2010 !

Eina, takmarkaða músíkhlutverk ráðstefnuhússins Hörpu var að Sinfó átti þar að fá stöðu leigjanda í ráðstefnusal, sem átti  því að gera hæfan til spilunar á sifnfónískri tónlist. Til þessa var hugsað, en alls ekki  til fjölþættrar tónlistarmenningar. Nú er hugað að rokktónlist, óperustarfi, loftfimleikum, söngleikjum, ballett, jólasöng og ýmsu, sem réttlætt getur húsamíði Hörpu.  Harpa er að mörgu leyti sérstaklega óhæft hús til slíkra nota vegna hönnunarágalla, en mun þó vonandi reynast einhverjum hey í harðindum.

Þótt rækilega sé spunnið um Hörpu, með ærnum aukatilkostnaði, mun húsið einkum birtast Íslendingum og erlendum gestum þeirra sem kjánalegt, ofurdýrt skrauthýsi, minnisvarði um misheppnað bólurugl og fjárglæfratíma.

Í minnum verður haft að stórglæsileg fjölþátta tónlistahöll hefði nú löngu átt að vera fullgerð, sem kostað hefði þriðjung af Hörpuverði. Í minni verður haft óráðsæðið sem Hörpuupphafi  olli – og óráðsæði þeirra, sem áfram héldu rugli, þótt öll færi hefðu gefist  til leiðréttingar á ógæfuferli, 2007/ 2008/ 2009.  Bóluruglið tengt upphafi Hörpusmíða er alkunna. Nú er líka ljóst að enginn leiðréttingarhvöt  er finnanleg hjá íslenskum stjórnvöldum í því tilviki, frekar en í mörgum öðrum .

Úr  útreiknings – og dagbókum arkitekts 19/12/10

c/o Örnólfur Hall                             

PS: Veit nokkur hver fer nú með óháð kostnaðareftirlit fyrir skattgreiðendur (horft er til nú-og framtíðar næstu 35-40 ára (ríkisábyrgðin á rekstrinum)). Hver eða hverjir bera pólítíska ábyrgð á Hörpu? (!)

 Annað: 

PS: Ný frétt – 12/1/11 í RÚV : 170  ÍAV starfsmenn tapa starfinu í maíbyrjun, líklega hluti af þeim lofaða “800 manna vinnuflokki”, sem átti að smíða Hörpu. 

NB: HÖRPU- blekkingarnar  um mikla atvinnuköpun:

Samtals koma um 1200 manns að smíði Hörpu, 800 erlendis: Austurríkismenn, Svíar, Danir, Frakkar (smíða stólana í Hörpu en Íslendingar smíðuðu stólana í Hofi) og Bandaríkjamenn en engir Íslendingar starfa að þessu erlendis. Nú eru hér 150 Kínverjar og  aðeins um 200-250 Íslendingar (með sumarfólki í ágúst 2010).— Loforð Katrínar J. ráðherra + Hönnu Birnu K. borgarstjóra (600 störf 2009) + Péturs J. E. Portus/Ago (800 störf 2010) um störf til að slá á atvinnuleysið voru blekkingar.

PS: Ekki mátti skopast að Hörpu í áramótaskaupi RÚV – minnir á ríkisfjölmiðil í Asíu.